السيد محمد حسين الطهراني
239
نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى)
قبض روح و سؤال و ثواب قبر و عذاب قبر و ميراندن جميع را به دميدن در صور و پس از آن زنده كردن و حيات بخشيدن آنها را به نفخ صور مجدّد و حشر و دادن نامه اعمال و قرار دادن ميزان عمل و حساب و رهسپار شدن به سوى بهشت و دوزخ ، وساطت و دخالت فرشتگان در تمام اين حالات از گفتار ما بىنياز است . زيرا آيات دالّه بر اين مطلب بسيار است و نيازى به ذكرشان نيست ، و احاديث وارده از رسول اكرم و ائمّه اهل بيت عليهم السّلام فوق حدّ إحصاء است . و همچنين وساطتشان در مرحله تشريع احكام از نازل نمودن وحى ، و دفع كردن شياطين از مداخله در امر وحى ، و تسديد و تقويت پيامبر ، و تأييد مؤمنين و تطهيرشان را به استغفار ، نيز محلّ بحث نيست . امّا بر وساطتشان در تدبير امور اين عالم ، اطلاق آيات وارده در بَدو سوره نازعات : وَ النَّازِعاتِ غَرْقاً * وَ النَّاشِطاتِ نَشْطاً * وَ السَّابِحاتِ سَبْحاً * فَالسَّابِقاتِ سَبْقاً * فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً با همان بيانى كه گذشت ، دلالت دارند . و همچنين گفتار خداوند تعالى : جاعِلِ الْمَلائِكَةِ رُسُلًا أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ كه در سوره فاطر آمده است دليل بر آنست ؛ زيرا بنابر تفسيرى كه از آن شد ، ظاهر اطلاق آيه دلالت دارد بر آنكه آنها خلق شدهاند به جهت آنكه ميان خدا و خلقش واسطه باشند ؛ و نازل شدهاند به جهت انفاذ امر خدا كه از آيه : بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ * لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ ( آيه 26 و آيه 27 ، از سوره أنبياء ) « بلكه ملائكه بندگان گرانقدر و گرامى خدا هستند كه از فرمان خدا پيشى نميگيرند ، و ايشان به امر او عمل ميكنند . » كه در وصف ايشان است ، استفاده مىشود .